Oude Stadsplein, Praag

Audiogids voor het astronomisch uurwerk van Praag, met het Oude Stadsplein

De menigte verzamelt zich, het skelet luidt zijn bel, de apostelen verschijnen, en veertig seconden later is het voorbij. Herodot AI vertelt je wat je net zag, hoe je de wijzerplaten leest, en de verhalen van het plein om je heen.

  • Het uurwerk en het hele plein
  • Meteen antwoord op je vragen
  • Verhalen in jouw taal
Het Oude Stadsplein in Praag met de twee torens van de Týnkerk

Wat Herodot AI je vertelt bij het uurwerk

Wacht op het hele uur, kijk naar de apostelen en vraag dan: “Is het waar dat ze de klokkenmaker blind hebben gemaakt?” Dit is het soort verhaal dat je hoort:

Elke Praagse gids vertelt het: de raadsheren waren zo trots op hun uurwerk dat ze de maker, meester Hanuš, blind lieten maken, zodat hij nooit een mooier exemplaar voor een andere stad kon bouwen. Blind en verbitterd klom Hanuš in het mechaniek, greep tussen de tandwielen, en het uurwerk stond jarenlang stil.

Een prachtig verhaal, en vrijwel zeker niet waar. Het uurwerk werd rond 1410 gemaakt door Mikuláš van Kadaň; Hanuš repareerde het pas zo’n tachtig jaar later, en niemand heeft ooit een blindmaking vastgelegd. De legende ontstond in de 16e eeuw uit een verwarring en bleef hangen. Wat wel waar is: het skelet luidt al eeuwen zijn bel, en het uurwerk houdt nog altijd de Oud-Boheemse tijd bij, waarin de dag begint bij zonsondergang.

Een voorbeeld. In de app wordt elk verhaal ter plekke verteld, in jouw taal, en verandert het met wat je vraagt en wat je interesseert.

Download Herodot AI · iPhone en Android

Over het astronomisch uurwerk en het Oude Stadsplein

Het uurwerk aan de toren van het Oude Stadhuis (de Orloj) werd in 1410 gemaakt door klokkenmaker Mikuláš van Kadaň samen met astronoom Jan Šindel. Het is het oudste astronomische uurwerk ter wereld dat nog werkt. De bovenste wijzerplaat toont de tijd op drie manieren, waaronder de Oud-Boheemse tijd die vanaf zonsondergang wordt geteld, plus de stand van zon en maan in de dierenriem; de onderste kalenderplaat, in 1866 geschilderd door Josef Mánes, toont de maanden en de heiligendagen. De apostelen kwamen er in latere eeuwen bij; in de Praagse Opstand van mei 1945 brandde het uurwerk zwaar uit, waarna het werd herbouwd.

Het Oude Stadsplein eromheen is sinds de 12e eeuw het marktplein van Praag. De twee gotische torens van de Týnkerk rijzen boven de huizen uit; in het midden staat het Jan Hus-monument; en 27 witte kruisen in het plaveisel bij het stadhuis markeren de protestantse leiders die hier op 21 juni 1621 werden terechtgesteld.

Gemaakt
1410, door Mikuláš van Kadaň en Jan Šindel
De voorstelling
Elk heel uur, ongeveer van 9 tot 23 uur
Beste uitzicht
Vanaf de stadhuistoren, of een stap achter de menigte
Bereikbaarheid
Metro A naar Staroměstská, 5 minuten lopen

Wat je ziet rond het uurwerk

De vier figuren

Naast de bovenste wijzerplaat staan de IJdelheid met een spiegel, de Vrek met zijn beurs, de Dood als skelet met bel en zandloper, en een Turk met een luit. Als de Dood luidt, schudden de anderen hun hoofd.

Toren van het Oude Stadhuis

Klim naar boven of neem de lift naar de omloop voor het beste uitzicht op het plein, de Týntorens en in de verte de burcht.

Týnkerk (Onze-Lieve-Vrouw voor Týn)

De torens zijn ongeveer 80 meter hoog en niet gelijk: de dikkere heet Adam, de slankere Eva. Binnen ligt de astronoom Tycho Brahe begraven.

De 27 kruisen

In het plaveisel aan de voet van de toren herinneren ze aan de Boheemse edelen en burgers die na de Slag op de Witte Berg werden onthoofd.

Vraag ter plekke wat je maar wilt, bijvoorbeeld:

  • ›Hoe lees ik de tijd af op de bovenste wijzerplaat?
  • ›Waarom staat er een Turk op het uurwerk?
  • ›Waarom zijn de twee Týntorens verschillend?
  • ›Wat gebeurde hier op 21 juni 1621?

Download Herodot AI · iPhone en Android

Zo werkt Herodot AI

  • Geen route, geen genummerde stops

    Herodot AI is geen audiogids met vaste stops. Hij kent de hele plek, dus het verhaal gaat over waar je op dat moment staat, in welke volgorde je ook loopt.

  • Stel live je vragen

    Vraag naar een beeld, een jaartal of een legende en krijg meteen antwoord, met je stem of in tekst.

  • Verhalen die zich aan jou aanpassen

    Vertel dat je van architectuur, koningen of spookverhalen houdt, of dat je met kinderen reist, en hij vertelt het verhaal anders.

  • Elke plek, niet alleen deze

    Dezelfde app werkt in heel Praag, in heel Tsjechië en in de rest van de wereld, van de bekende bezienswaardigheden tot het dorpskerkje dat in geen enkele reisgids staat.

Voordat je gaat

Is er een audiogids voor het astronomisch uurwerk? +

Ja. Herodot AI is een audiogids op je eigen telefoon: ga voor het uurwerk staan en hij legt de wijzerplaten en de figuren uit, en beantwoordt daarna alles wat je vraagt, ook over de rest van het Oude Stadsplein. Er is geen lijst met vaste stops, dus je loopt verder waarheen je maar wilt.

Wanneer laat het uurwerk de apostelen zien? +

Op het hele uur, ongeveer van 9 tot 23 uur. Kom een paar minuten eerder voor een plek vooraan; de voorstelling duurt korter dan een minuut.

Kan ik de stadhuistoren op? +

Ja, met een kaartje van het Oude Stadhuis. Er is een lift en een hellingbaan, en vanaf de omloop kijk je over het hele plein.

Begrijp het uurwerk, kijk er niet alleen naar

Download Herodot AI, doe je oortjes in en wacht op het hele uur. Loop daarna verder: dezelfde app vertelt het verhaal van de Karelsbrug, de Joodse wijk en elke andere plek waar je komt.

Naar boven